گرچه قرآن از لب پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - است * هر كه گويد حقّ نگفته ، كافر است خذ هذه الفوائد و لا تكن من الاوابد و الشوارد [ 1 ] و الاّ تكون من الطوارد . شرح : « من داوم على قرائته و العالم مملوّ من البلايا ما يضرّه ابدا » . يعنى كسى كه مداومت نمايد بر خواندن آن - يعنى هر روز بخواند - و حال آن كه عالم مملوّ باشد از بلاها ، هيچ ضررى به مداومت كنندهء اين دعا نرسد ، هرگز . بدان كه فاعل « ما يضرّه ابدا » يا بلاست يا ضارّ است كه از قرينهء مقام فهميده مىشود ، و تقدير چنين است كه : « ما يضرّه بلاء من البلايا او ما يضرّه ضارّ ابدا » . و عالم اسم است از براى ما سوى اللّه كه آن را در عرف ، دنيا گويند ، و فارسيان آن را جهان مىگويند . و پر شدن عالم از بلايا عبارت است از بلاياى مسريه و عامّه كه عموم و شمول دارد به همه ، مانند و با و طاعون و قحط و غلا و لشكركشى و محصورى « 1 » و غير ذلك . « و يصير في نظر الخلائق معزّزا و مكرّما » : و مداومت كنندهء اين دعا در نظر خلق ، معزّز و مكرّم مىگردد و محترم مىنمايد . بدان كه خلايق يا جمع خلق است بر غير قياس ، يا جمع خليقه است ، كه خليقه جمع خلق است . و بنا بر اين صيغهء منتهى الجموع است . و خلق ، مطلق آفريده شده را گويند و در عرف مردم به معناى مردم است از اناث و ذكور . و معزّز به معناى ارجمند ، و مكرّم به معناى گرامى داشته شده است ، و مراد از نظر در اينجا چشم است ، و نظر به معناى نگريستن و انديشه كردن هم آمده است . « و لا يظفر به عدوّ » : و ظفر و فيروزى نيابد بر وى هيچ دشمنى ، يعنى هيچ دشمنى تسلّط به هم نمىرساند بر خوانندهء اين دعا و غلبه نمىتواند به هم رساند . و بايد

--> [ 1 ] اوابد ، از ريشهء « و بد » به معناى بيچارگى و بد حالى است . شوارد ، از ريشهء « شرد » به معناى راندن و طرد كردن است . ( 1 ) محاصره .